หน้าแรก › มงคล 38 ประการ › ข้อที่ 10
มงคลข้อที่ 10 จาก 38
มีวาจาสุภาษิต
Subhāsitā ca yā vācā
วาจาสุภาษิตคือคำพูดที่จริง สุภาพ มีประโยชน์ และพูดถูกเวลา
สุภาษิตแปลว่าพูดดี และคำพูดที่ดีในแนวพุทธมีองค์ประกอบสำคัญคือ พูดความจริง พูดอย่างสุภาพ พูดแล้วเป็นประโยชน์ และพูดในเวลาที่เหมาะ ถ้าขาดข้อใดข้อหนึ่งไป คำพูดก็อาจกลายเป็นอาวุธโดยไม่ตั้งใจ ความจริงที่พูดเสียงแข็งในเวลาที่ไม่เหมาะก็ทำร้ายคนฟังได้ ทางพุทธจึงไม่ได้สอนให้เลี่ยงความจริง แต่ให้เลือกเวลาและวิธีพูดความจริงนั้น
เราทุกคนเคยพูดคำที่อยากเก็บคืน และเคยได้ยินคำเล็ก ๆ ที่เปลี่ยนวันทั้งวัน บางประโยคตอนเด็กยังจำได้ถึงทุกวันนี้ ทั้งที่ผู้พูดอาจลืมไปแล้ว คำพูดจึงเป็นของที่มีน้ำหนักเกินกว่าที่เราคิด และสำหรับคนวัยทำงาน ซึ่งต้องคุยกับหัวหน้า ลูกน้อง ลูกค้า และครอบครัวตลอดวัน การฝึกพูดดีจึงสร้างความสัมพันธ์ได้มากกว่าเทคนิคใด ๆ
ลองนึกภาพลูกสาวที่กลับบ้านมาด้วยผลสอบไม่ดี แม่ที่เหนื่อยจากงานอาจพูดทันทีว่าทำไมไม่ตั้งใจ แต่ถ้าหยุดหายใจสองวินาทีแล้วเปลี่ยนเป็นถามว่าหนูเหนื่อยหรือเปล่า เล่าให้แม่ฟังหน่อย บทสนทนาจะไปอีกทางเลย เด็กรู้สึกปลอดภัยพอจะเล่าความจริง และแม่ก็ช่วยได้ตรงจุดมากขึ้น
วาจาสุภาษิตไม่ได้ห้ามเราพูดเรื่องไม่น่าฟังเสมอไป บางครั้งเราต้องบอกข่าวร้าย ติเตือนลูกน้อง หรือปฏิเสธคำขอ สิ่งที่เปลี่ยนคือวิธีพูด เช่น พูดถึงพฤติกรรมแทนที่จะพูดถึงตัวตนของเขา พูดถึงสิ่งที่เราอยากเห็นแทนสิ่งที่เราไม่อยากเห็น และเลือกเวลาที่อีกฝ่ายพร้อมฟัง คำพูดที่ตรงแต่ใจดีมักมีพลังกว่าคำพูดที่หวานแต่ไม่จริง และคนที่ฟังก็จดจำได้ว่าเรากำลังหวังดีกับเขา
วันนี้ลองใช้วิธีง่าย ๆ ก่อนพูดเรื่องที่อารมณ์ขึ้น ให้ถามตัวเองสามข้อ จริงไหม มีประโยชน์ไหม และตอนนี้เหมาะไหม ถ้ายังไม่ผ่านก็รอก่อน และอย่าลืมพูดคำดี ๆ ด้วย ขอบคุณ ขอโทษ เก่งมาก เหนื่อยแล้วนะ คำสั้น ๆ เหล่านี้ไม่ต้องลงทุนอะไร แต่เติมใจคนฟังได้จริง ลองเลือกคำดี ๆ ให้ใครสักคนวันนี้ แล้วสังเกตสีหน้าเขา คุณจะเห็นว่าคำเพียงไม่กี่คำมีพลังมากกว่าที่คิด
ลองทำดู
- ก่อนพูดตอนอารมณ์ขึ้น ให้หยุดหายใจสองวินาทีแล้วถามตัวเองว่าจริง มีประโยชน์ และเหมาะเวลาไหม
- ชมหรือขอบคุณคนใกล้ตัวหนึ่งคนด้วยคำพูดจริงใจวันนี้
- ถ้าพลาดพูดแรง ให้ขอโทษสั้น ๆ และตรง ๆ โดยไม่แก้ตัว
ถามใจตัวเอง: คำพูดล่าสุดที่คุณอยากเก็บคืนคือคำไหน และคุณจะพูดใหม่ว่าอย่างไร
รับมงคลวันละข้อทาง LINE
เก็บประวัติไพ่ที่เปิด ฝากคำอธิษฐานแล้วกลับมาเล่าผล รับข้อคิดธรรมะและหนังสือใหม่ทาง LINE สมัครครั้งเดียวใช้ได้ทั้งเว็บและในไลน์