หน้าแรก › มงคล 38 ประการ › ข้อที่ 20
มงคลข้อที่ 20 จาก 38
สำรวมจากการดื่มน้ำเมา
Majjapānā ca saṃyamo
การสำรวมจากการดื่มน้ำเมาคือการรักษาสติไว้ในมือของตัวเอง
สมมติว่าชายวัยกลางคนคนหนึ่งดื่มกับเพื่อนหลังเลิกงานทุกเย็น ภรรยาไม่ได้ต่อว่า แต่ลูกสาวเขียนการ์ดสั้น ๆ ว่าอยากให้พ่อมานั่งกินข้าวด้วยกันบ้าง เขาเริ่มกลับบ้านเร็วขึ้นสัปดาห์ละสองวัน ไม่ได้เลิกทันที แต่ค่อย ๆ ลดลง เมื่อหนึ่งปีผ่านไปเขาพบว่านอนหลับดีขึ้นและคุยกับครอบครัวได้มากขึ้น เรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องของความอ่อนแอ แต่เป็นเรื่องของการเลือกสิ่งที่รักมากกว่า
ข้อนี้ชวนให้ระวังสิ่งที่ทำให้สติเลือนราง ทั้งสุรา ของมึนเมา และสิ่งเสพติดอื่น ๆ เพราะเมื่อสติหาย คำพูดที่ไม่ควรพูดและการกระทำที่ไม่ควรทำก็เกิดง่ายขึ้นมาก หลายเรื่องที่เสียใจไปทั้งชีวิตเริ่มจากช่วงเวลาที่ไม่ได้ควบคุมตัวเอง ข้อนี้จึงเป็นเหมือนรั้วกั้นเพื่อปกป้องข้ออื่น ๆ ไว้
คำว่าสำรวมไม่ได้ตัดสินใครว่าเลวหรือดี แต่เป็นการเลือกด้วยปัญญาว่าเราอยากให้สติของเราอยู่กับใคร สังคมไทยมีงานเลี้ยงและโอกาสสังสรรค์มาก คนที่ตั้งใจงดมักถูกชวนซ้ำ ๆ จนเกรงใจ การฝึกปฏิเสธอย่างอบอุ่นจึงเป็นทักษะที่ต้องใช้จริง และการมีคนข้างตัวที่เข้าใจก็ช่วยได้มาก
ควรเข้าใจด้วยว่าการงดของมึนเมาไม่ใช่เรื่องของความดีเลวเท่านั้น แต่เป็นเรื่องของการปกป้องสิ่งที่เรารัก ทั้งสุขภาพ ความสัมพันธ์ และอนาคตของคนในครอบครัว สำหรับบางคนที่เลิกยาก การเลิกอาจต้องมีขั้นตอนและผู้ช่วย ซึ่งเป็นเรื่องปกติและไม่ใช่เรื่องน่าอาย การเริ่มด้วยการลดทีละน้อย ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ และมีคนคอยให้กำลังใจ เป็นสิ่งที่ช่วยได้จริง และสิ่งที่ได้กลับมาคือสติ เวลา และความไว้วางใจที่คนรอบข้างให้เรา
ถ้าคุณอยากฝึกข้อนี้ ลองเริ่มจากการสังเกตว่าคุณดื่มหรือใช้สิ่งใดเพื่อหนีความรู้สึกบ้างหรือเปล่า แล้วหาทางอื่นที่ให้ใจได้พักแทน เช่น เดินเล่น พูดคุยกับเพื่อน หรือนั่งนิ่ง ๆ ถ้ารู้สึกว่าควบคุมไม่ได้ การขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญหรือหน่วยงานที่ให้คำปรึกษาก็เป็นความกล้าหาญที่ควรได้รับการยกย่อง และถ้าดื่มหนักทุกวันมานาน อย่าหยุดเองทันทีโดยไม่ปรึกษาแพทย์ เพราะการหยุดกะทันหันอาจเป็นอันตราย สติเป็นของมีค่าที่สุดอย่างหนึ่งที่เรามี ดูแลมันให้ดี แล้วมันจะดูแลชีวิตเรากลับอย่างซื่อสัตย์
ลองทำดู
- สังเกตว่าคุณดื่มหรือใช้สิ่งใดเพื่อหนีความรู้สึกบ้างไหม แล้วหาทางอื่นให้ใจได้พัก
- ฝึกพูดปฏิเสธอย่างอบอุ่นหนึ่งประโยค เช่น ขอบคุณครับ ผมขอน้ำเปล่าดีกว่า
- ชวนเพื่อนไปกิจกรรมที่ไม่ต้องมีของมึนเมา เช่น เดินเล่น กินข้าวมื้อเช้า
ถามใจตัวเอง: สติของคุณตอนนี้อยู่ในมือใคร และมีสิ่งใดที่ทำให้มันเลือนลางบ่อยที่สุด
รับมงคลวันละข้อทาง LINE
เก็บประวัติไพ่ที่เปิด ฝากคำอธิษฐานแล้วกลับมาเล่าผล รับข้อคิดธรรมะและหนังสือใหม่ทาง LINE สมัครครั้งเดียวใช้ได้ทั้งเว็บและในไลน์