มงคลใจ

หน้าแรก › มงคล 38 ประการ › ข้อที่ 35

มงคลข้อที่ 35 จาก 38

จิตไม่หวั่นไหวในโลกธรรม

Phuṭṭhassa lokadhammehi, cittaṃ yassa na kampati

จิตไม่หวั่นไหวในโลกธรรมคือใจที่มั่นคงเมื่อเจอได้และเสีย ชมและติ

สมมติว่าเจ้าของร้านอาหารเล็ก ๆ เจอรีวิวแย่ ๆ ในวันที่ร้านกำลังไปได้ดี เขาเสียใจและโกรธไปครึ่งวัน แต่แล้วนั่งลงอ่านซ้ำ แยกส่วนที่เป็นความจริงออกมาปรับ และปล่อยส่วนที่เป็นอารมณ์ผ่านไป หนึ่งเดือนต่อมาลูกค้ารายเดิมกลับมา เขาไม่ได้เก่งกว่าใคร แค่ฝึกไม่ให้ใจขึ้นลงตามทุกเสียง

โลกธรรมแปดคือเรื่องที่เกิดขึ้นกับทุกคนในโลก ได้ลาภ เสื่อมลาภ ได้ยศ เสื่อมยศ ได้รับคำสรรเสริญ ได้รับคำนินทา สุข และทุกข์ สิ่งเหล่านี้หมุนเวียนมาหาเราไม่เลือกหน้า ใจที่ไม่หวั่นไหวไม่ใช่ใจที่ไม่รู้สึกอะไร แต่เป็นใจที่รู้ทันว่าทุกอย่างเป็นของชั่วคราว จึงไม่ลอยสูงเกินไปเมื่อได้ และไม่จมลึกเกินไปเมื่อเสีย ข้อนี้กับอีกสามข้อสุดท้าย คือจิตไม่โศก จิตปราศจากธุลี และจิตเกษม มาจากคาถาบทเดียวกันในมงคลสูตร ซึ่งบรรยายใจของผู้ที่ฝึกมาจนพ้นกิเลส ในความหมายเต็ม ใจที่ถูกโลกธรรมกระทบแล้วไม่หวั่นไหวเลยคือใจของพระอรหันต์ สิ่งที่เราฝึกได้ในชีวิตประจำวันคือก้าวเล็ก ๆ ที่มุ่งไปทางนั้น

ความเข้าใจข้อนี้มีค่าอย่างยิ่งในยุคที่ทุกคนถูกวัดด้วยยอดไลก์ ยอดขาย ตำแหน่ง และความเห็นของคนที่ไม่รู้จักเราจริง ๆ ถ้าความสุขของเราผูกกับคำชมของคนอื่น เมื่อเสียงชมเงียบไปเราก็ทุกข์ทันที การฝึกให้ใจพึ่งตัวเองมากขึ้นจึงเป็นความปลอดภัยทางใจที่หนักแน่นที่สุด

อย่างไรก็ตาม การไม่หวั่นไหวไม่ได้แปลว่าเฉยชาต่อความทุกข์ของคนอื่น ผู้ที่ใจมั่นคงมักมีเมตตามากขึ้น เพราะไม่ถูกอารมณ์ตัวเองบังตา เห็นความทุกข์ของผู้อื่นได้ชัดกว่า และช่วยได้อย่างสงบ ลองสังเกตคนที่เราเคารพว่า เมื่อวิกฤตมา เขาเป็นคนที่เงียบและมั่นคง จนคนอื่นรู้สึกปลอดภัยเมื่ออยู่ใกล้ นั่นคือผลของใจที่ฝึกมาแล้ว

ลองสังเกตตอนที่ใจกระเพื่อมเพราะคำชมหรือคำตำหนิ แล้วตั้งชื่อให้มัน เช่น ตอนนี้ฉันดีใจเพราะมีคนชม หรือตอนนี้ฉันเสียใจเพราะมีคนติ แค่เห็นและตั้งชื่ออารมณ์ ใจก็มีช่องว่างพอจะไม่ถูกลากไป จากนั้นหายใจลึก ๆ และถามว่า สิ่งนี้จะยังสำคัญไหมในอีกสามเดือน คำถามง่าย ๆ นี้ช่วยให้ใจกลับมาตั้งหลักได้ ลมจะพัดมาทางไหนก็ได้ แต่ใจที่ฝึกแล้วเหมือนภูเขา ยังยืนอยู่ได้ท่ามกลางทั้งแดดและฝน

ลองทำดู

  • เมื่อใจกระเพื่อมเพราะคำชมหรือคำติ ให้ตั้งชื่ออารมณ์ในใจก่อนตอบสนอง
  • ถามตัวเองว่า เรื่องนี้จะยังสำคัญไหมในอีกสามเดือน
  • จดสิ่งที่คุณภูมิใจในตัวเองโดยไม่ต้องรอให้ใครชม หนึ่งข้อวันนี้

ถามใจตัวเอง: ความสุขของคุณตอนนี้ผูกอยู่กับคำชมหรือผลลัพธ์จากคนอื่นมากน้อยแค่ไหน

รับมงคลวันละข้อทาง LINE

เก็บประวัติไพ่ที่เปิด ฝากคำอธิษฐานแล้วกลับมาเล่าผล รับข้อคิดธรรมะและหนังสือใหม่ทาง LINE สมัครครั้งเดียวใช้ได้ทั้งเว็บและในไลน์