มงคลใจ

หน้าแรก › มงคล 38 ประการ › ข้อที่ 36

มงคลข้อที่ 36 จาก 38

จิตไม่โศก

Asokaṃ

จิตไม่โศกคือใจที่เรียนรู้ที่จะไม่จมอยู่กับความสูญเสีย

สมมติว่าผู้เป็นแม่คนหนึ่งสูญเสียสามีกะทันหัน ช่วงแรกเธอแทบไม่ได้กินข้าว เพื่อนบ้านผลัดกันมาดูแล เธอร้องไห้เมื่อไรก็ได้ร้องไห้ ไม่มีใครห้าม เวลาผ่านไปเธอเริ่มเล่าเรื่องดี ๆ ของสามีให้ลูกฟัง เธอไม่ได้หายเศร้าสนิท แต่เศร้าด้วยรอยยิ้มได้ และเธอก็กลับมาดูแลลูกด้วยกำลังใจที่ค่อย ๆ ฟื้นขึ้น

อโสกัง แปลว่าไม่มีความโศก ในความหมายเต็มคือใจที่ไม่เหลือเชื้อของความโศก เพราะไม่ยึดสิ่งใดว่าต้องเป็นของเราตลอดไป ซึ่งเป็นภาวะของพระอรหันต์ ดังที่คาถาบทเดียวกับข้อ 35 บรรยายไว้ ส่วนในชีวิตเราตอนนี้ ข้อนี้เริ่มได้จากการเศร้าโดยไม่จม คือใจที่ผ่านเรื่องเศร้ามาแล้วแต่ไม่ถูกความเศร้านั้นครอบงำ ไม่ได้แปลว่าไม่เคยเสียใจ หรือต้องทำเป็นเข้มแข็งตลอดเวลา แต่หมายถึงเมื่อความเสียใจเกิดขึ้น ใจสามารถรับรู้ ผ่านมันไป และกลับมาตั้งหลักได้โดยไม่ติดค้างอยู่ตลอดชีวิต

ความโศกมักมาพร้อมกับการยึดติด เรายึดว่าคนนั้นต้องอยู่กับเรา ยึดว่าสิ่งนั้นต้องเป็นของเรา ยึดว่าชีวิตต้องเป็นอย่างที่วางไว้ เมื่อสิ่งเหล่านั้นเปลี่ยนไป ใจจึงเจ็บ การเข้าใจว่าทุกอย่างเปลี่ยนแปลงได้ ไม่ได้ลบความเศร้า แต่ช่วยให้เศร้าอย่างมีที่ยืนและไม่จมจนหมดแรง และการเก็บความทรงจำดี ๆ ไว้อย่างอบอุ่นก็เป็นวิธีให้คนที่จากไปยังอยู่ในใจโดยไม่ต้องทำร้ายตัวเอง

ความโศกมีวงจรของมัน ช่วงแรกอาจรุนแรง ต่อมาเป็นระลอก บางวันดีบางวันกลับมาหนัก ซึ่งเป็นเรื่องปกติของการเยียวยา ไม่ต้องกังวลว่าทำไมยังไม่หาย หรือเปรียบเทียบกับคนอื่น การเผชิญความเศร้าอย่างอ่อนโยนกับตัวเองจะช่วยให้ใจฟื้นตัวตามจังหวะของมัน และเมื่อวันหนึ่งเรานึกถึงเรื่องนั้นแล้วรู้สึกอบอุ่นมากกว่าเจ็บ เราจะรู้ว่าใจได้เดินมาไกลกว่าที่คิด

ถ้าคุณกำลังเศร้าอยู่ ให้อนุญาตให้ตัวเองรู้สึก ไม่ต้องรีบหายหรือทำเป็นไม่เป็นอะไร พูดกับคนที่ไว้ใจ ทำกิจวัตรเล็ก ๆ ที่พอทำได้ เช่น กินข้าว เดินรับแสงแดด หรือไหว้พระ และถ้าความเศร้าหนักจนใช้ชีวิตลำบากหรือคิดทำร้ายตัวเอง ให้ขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญทันที ในไทยโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ของกรมสุขภาพจิตได้ฟรีตลอดยี่สิบสี่ชั่วโมง ถ้ามีอันตรายต่อชีวิตตรงหน้า ให้โทร 1669 หรือไปโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุด การขอความช่วยเหลือเป็นความกล้าที่ควรทำ คุณไม่ต้องเข้มแข็งตลอดเวลา การร้องไห้และพักก็คือความเข้มแข็งอีกแบบ และคุณไม่ต้องผ่านมันคนเดียว

ลองทำดู

  • อนุญาตให้ตัวเองรู้สึกเศร้า แล้วเล่าให้คนที่ไว้ใจฟังหนึ่งคน
  • ทำกิจวัตรเล็ก ๆ ที่ช่วยพยุงใจ เช่น กินข้าว เดินรับแสงแดด สวดมนต์
  • เขียนเรื่องดี ๆ ของคนหรือสิ่งที่สูญเสียไปหนึ่งเรื่อง แล้วเก็บไว้อย่างอบอุ่น

ถามใจตัวเอง: สิ่งหนึ่งที่คุณยังแบกความเศร้าไว้อยู่ ถ้าวางลงสักนิดหนึ่งได้ คุณอยากวางส่วนไหนก่อน

รับมงคลวันละข้อทาง LINE

เก็บประวัติไพ่ที่เปิด ฝากคำอธิษฐานแล้วกลับมาเล่าผล รับข้อคิดธรรมะและหนังสือใหม่ทาง LINE สมัครครั้งเดียวใช้ได้ทั้งเว็บและในไลน์